Tijdslijn van de Oude Geschiedenis  Evert Jan Ouweneel 4241 De eerste datum in de Egyptische kalender. 3900-3100 Dorpen aan de Nijl nemen toe in welvaart en macht. 3500 De Sumeriërs vestigen zich in zuidelijk Mesopotamië (Sumer, in de bijbel: Sinear). 3300-3000 In Sumer vindt men het pictografische schrift uit, waaruit later ´t spijkerschrift ontstaat.   In Sumer ontstaat een aantal steden (m.n. Ur) en een cultuur van ruilhandel. 3200 Vroege Cycladische cultuur in de Egeïsche regio. 3100-2650 Archaisch Egypte. 3100 Menes eerste koning over zowel Boven- als Beneden-Egypte. 3000 De Egyptenaren ontwikkelen een methode van landmeetkunde.   Kreta bewoond door volk uit mogelijk Klein-Azië; begin van de Minoische beschaving.   Fenicische stad Byblos wellicht belangrijkste verkeersknooppunt in het Nabije Oosten.   Semitische stammen vestigen zich in het gebied dat later Akkad heet (Mesopotamië).   Gebruik van de maankalender in Mesopotamië. 2750-2000 Vroege Helladische periode; een ander volk dan het huidige bewoont Griekenland. 2750 Ontwikkeling van landbouwculturen in het dal van de Indus.   Het Gilgamesj-epos, geschreven in Babylon, verhaalt van een grote zondvloed. 2685 Begin van de bouw van piramiden in Egypte. 2650-2134 Oude Rijk van Egypte. 2589-2566 Bouw van de grote piramide van Giza door koning Cheops. 2500 Mesannipadda koning van Ur.   In Mesopotamië onstaan de eerste bibliotheken. 2270-2125 Het Akkadische rijk. 2270-2214 Bewind van de eerste Akkadische koning Sargon I. 2270 Sargon I overwint de Sumeriërs en sticht de stad Akkad (later Agade genoemd). 2300 Eerste aardewerk in Midden-Amerika. 2200 In het Nabije Oosten wordt voor het eerst een vorm van hiërogliefen gebruikt. 2134-2040 Eerste Tussenrijk van Egypte. 2125-2061 Het rijk van de Guti, een volk uit het Zagros gebergte (thans in Iran). 2125 De Guti veroveren Akkad en Sumer en stellen gouverneurs (patesi´s) aan. 2112-1988 Ur de machtigste stad onder de 3de dynastie, te beginnen bij koning Ur-Nammu.   Ur-Nammu bouwt de Ziggurat, met bovenop een tempel voor de maangod Nannar. 2100-1400 Bloeitijd van Minoische beschaving (o.a. beschilderd aardewerk); volk leeft in steden.   2061 Utu-Hegal, koning van Uruk, zet de laatste Guti-vorst (Tiriqan) af. 2040-1640 Middenrijk van Egypte. 2033-1988 Sjulgi (of Dungi) koning van Ur; ontstaan van belastingkantoren en districtskassen. 1950 Ur wordt veroverd door de koning van Mari en met de grond gelijk gemaakt. 2000-1550 Midden Helladische periode. 2000 De voorouders van de Grieken vestigen zich in Griekenland.   Gebruik van zeilen op schepen in de Egeïsche zee.   Handel tussen Egypte en Kreta en tussen het Griekse schiereiland en Kreta.   Beïnvloed door de Minoische cultuur ontstaan steden op het Griekse schiereiland.   Regelmatige herbouw van het paleis en van ander gebouwen in Knossos.   Nabije Oosten maakt kennis met het paard via de Indo-Europese volken in Iran. 1991 Begin van het Middenrijk in Egypte. 1900-1600 De Oude Babylonische Periode (tijd van de Amorieten of oude Babyloniërs). 1900 De Egyptenaren beginnen met het bouwen van tempels bij Karnak. Amontempel.   Door nieuwe irrigatietechnieken kan Mesopotamië uitdijende bevolking voeden. 1894 Babylon wordt een onafhankelijke stadstaat; begin van de Babylonische dynastie. 1840 Beneden-Nubië door Egypte geannexeerd. 1800 Sjamsji-adad sticht het Assyrische rijk. 1788 Einde van het Middenrijk in Egypte. 1792-1750 Bewind van Hammurabi, stichter van het Babylonische rijk met Babel als hoofdstad. 1760 Hammurabi laat wetten in steen graveren. 1700 Introductie van een strijdwagen met plaats voor een boogschutter en een menner. 1674 De Hyksos veroveren Memfis, de hoofdstad van Egypte. 1640-1550 Tweede Tussenrijk van Egypte. 1600-717 Tijd van de Chatti-koningen, rijk der Hittieten. Hoofdstad: Hattusjasj (nu: Boghaz Köy). 1600-1420 Het Oude Rijk van de Hittieten in Anatolië. 1550-1150 Late Helladische (Myceense) periode, met als bekendste feit: de oorlog tegen Troje. 1550-1100 Het Nieuwe Rijk in Egypte 1550 Amosis uit Thebe verdrijft de Hyksos uit Egypte en wordt stamvader v.d. 18e dynastie.   De Hittiet Mursjilisj I verovert Noord-Syrië en Babel; einde v.d. Hammurabi-dynastie. 1530-1170 Tijd van de Kassieten; Mursjilisj moet Babel aan de Kassieten afstaan. 1500-950 Eerste tekst volgens Fenicisch alfabet (overeenkomsten met Egyptisch cursiefschrift). 1500-500 Ontstaan van de Veda´s, de oudste heilige boeken in India. 1500 Griekse handelaars steken de Egeïsche Zee over naar Sicillië.   Het eiland Thera in Egeïsche Zee wordt deels vernietigd door een vulkaanuitbarsting.   Wijdverbreid gebruik van ijzeren wapens in het Nabije Oosten.   Egypte importeert over zee hout uit Libanon.   Hittitische handel in paarden; grote vraag naar trekdieren voor strijd- en jachtwagens.   In Europa worden de laatste stenen monumenten opgericht.   Arische krijgers trekken Iran binnen en bereiken mogelijk het noorden van India. 1482 Dood van Thutmes (Thutmosis) I, stichter van de necropolis in het Dal der Koningen. 1458 Dood van Hatsjepsut, de enige vrouwelijke farao van Egypte. 1458-1428 Bewind van Thutmosis III, de Napoleon of Alexander van Egypte.   Rijk van Thutmosis III: v.d. Eufraat in het Noorden tot de 4e stroomversnelling v.d. Nijl. 1411-1375 Bewind van de Egyptische farao Amenophis III; tijd van vrede en voorspoed. 1450 Onstaan van de eerste Indische veda's. 1420 Hattusjasj verwoest door ´zeevolken´ uit het Middelandse Zeegebied. 1400 Ondergang van de Minoische beschaving op Kreta.   Bouw van de eerste Akropolis in Athene. 1390 Ontstaan van het Chinese schrift. 1380-1190 Het Nieuwe Rijk van de Hittieten in Anatolië. 1375-1360 Bewind van de Egypte farao Echnaton (Amenophis IV) en koningin Nefretite.   Aton i.p.v. Amon de hoofdgod; nieuwe hoofdstad: Achet-Aton (thans Tell el-Amarna). 1350 Syrië wordt meertalig door gebruik van Hittitische en Babylonische talen. 1330 Koning Kurigalzu II verlaat Babylon en sticht de hoofdstad Dur-Kurigalzu. 1323 Dood van de jongenskoning Tutanchamon. 1315-1290 Bewind van de Hettitische koning Muwatallisj. 1301-1234 Bewind van farao Ramses II; maakt Thebe tot de stad zoals door Homerus bezongen. 1300 De Sahara breidt zich in een snel tempo over Noord-Afrika uit.   Mycene is de rijkste stad van Griekenland. 1287-1272 Oorlog van Ramses II tegen de Hittieten, eindigend in een vredesverdrag. 1250 Bloeitijd van de Myceense cultuur.   Ramses II laat tempels bij Abu Simbel bouwen.   Trojaanse oorlog. 1235-806 Bloeitijd van het Oud-Assyrische rijk. 1235-1198 Bewind van de Assyrische koning Tukulti-Ninurta 1234-1214 Bewind van farao Merneptah; exodus van de joden uit Egypte. 1225 De Assyriërs heersen in Babylon. 1200-800 De donkere eeuwen of middeleeuwen van Griekenland; agrarische plattelandscultuur.   1e kolonisatie: Grieken vestigen zich op Aegeïsche eilanden en kust van Klein-Azië. 1200-1100 Ondergang van de Myceense cultuur; einde van de steden én het schrift. 1200-1167 Bewind van farao Ramses III; verdedigt Egypte tegen indringers. 1200 Begin van ijzerbewerking: ijzeren wapens, ploegscharen, schoffels en sikkels. 1190 Hattusjasj definitief verwoest door ´zeevolken´ uit het Middelandse Zeegebied. 1140 Stichting van Utica, de eerste kolonie van de Feniciërs in Afrika. 1160-1090 Bewind van de Assyrische koning Tiglat-Pileser I; verovering van Syrië en Armenië. 1100-950 Priesterdynastie regeert over Egypte vanuit Tanis. 1100 Knossos wordt als paleis verlaten, maar functioneert nog voor religieuze ceremonies.   Samenstelling van eerste Chinese woordenboek. 1043-1011 Saul eerste koning van Israël. 1011-971 David tweede koning over Israël (eerst alleen over Juda, vanaf 1004 over heel Israël). 1000 De Fenicische steden Tyrus en Sidon worden belangrijke handelscentra.   De Etrusken arriveren in Italië. 971-920 Salomo derde koning over Israël. 920-597 Israël verdeeld in twee koninkrijken: Juda (2 stammen) en Israël (10 stammen). 900 Diepe crisis in Griekenland door ondergang van de Myceense cultuur.   Begin van de Etruskische cultuur. Nederzetting in de omgeving van Tarquinia. 883-859 Bewind v.d. Assyrische koning Assurnasirpal II; rijk bereikt de Middelandse Zeekust. 858-824 Bewind van de Assyrische koning Salmanassar III. 853 Juda en Israël brengen gezamenlijk de Assyriërs een gevoelige nederlaag toe. 841 Salmanassar III maakt van Israël een vazalstaat en verovert Babylon en Perzië. 814 De Feniciërs stichten in Noord-Afrika (in het huidige Tunesië) de kolonie Carthago. 806-744 Macht van het Oud-Assyrische rijk verzwakt. 800-500 De Archaïsche Periode van Griekenland.   2e kolonisatie: Grieken vestigen zich in het hele Middelandse-Zeegebied. 800  Griekse handel en verstedelijking komt in een stroomversnelling (de polis ontstaat). 776 In Griekenland vinden in Olympia de eerste Olympische Spelen plaats. 753 Stichting van Rome. 750 Homerus en Hesiodus schrijven hun mythische geschriften. 744-612 Bloeitijd van het Nieuw-Assyrische rijk. 744-727 Bewind van de Assyrische koning Tiglat-Pileser III; Assyrië weer oppermachtig. 728 Egypte wordt binnengevallen en veroverd door de Nubiërs, o.l.v. Piankhy. 726-722 Bewind van de Assyrische koning Salmanassar V. 722 Salmanassar V verovert Samaria en deporteert de tien stammen van Israël.   Assyriërs vestigen zich in Samaria (de latere Samaritanen). 721-705 Bewind van de Assyriër Sargon II; verovert Egypte en Babylon en herbouwt Ninevé. 705-681 Bewind van de Assyrische koning Sanherib; Babylon verwoest; Ninevé hoofdstad. 700 Eerste Griekse nederzetting in de Egyptische Nijl delta. 702 Sanherib verwoest de steden van Juda; Jeruzalem houdt stand; Juda vazalstaat. 675 In Griekse stadstaten wordt de dienstplicht in gevoerd. 681-668 Bewind van de Assyrische koning Esarhaddon; Babylon wordt herbouwd. 668-626 Bewind van de Assyrische koning Assurbanipal; sticht in Ninevé een bibliotheek. 663-525 Saïs-tijd van Egypte. 663 Vorst uit Saïs verdrijft de Assyriërs uit Egypte en wordt stamvader v.d. 26e dynastie. 650 De Grieken koloniseren een groot gedeelte van het Middelandse-Zeegebied.   Feniciërs stichten Leptis Magna, een kolonie in Noord-Afrika, ten oosten van Tripoli. 640-560 Solon. 640-545 Thales van Milete. 640 De Feniciërs proberen hun oude vijanden, de Elamieten, te vernietigen. 628-551 Zarathustra. 625 De Egyptische koning Necho maakt Juda tot een vazalstaat. 624-545 Thales van Milete. 624-544 Siddhartha Gautama, de eerste Buddha (alternatieve jaartallen: 563-483). 612-539 Bloeitijd van het rijk der Chaldeeën, het Nieuwbabylonische rijk. 612 De Meden plunderen en verwoesten Ninevé en Assur. 607-528 Peisistratus (of Pisistratus) 605-562 Bewind v.d. Chaldeeër Nebukadnezar II; maakt Babel tot een indrukwekkende stad. 605 Nebukadnezar II verslaat de Egyptenaren; Juda wordt een vazalstaat van Babylon. 604-517 Lao-tse. 600 Akropolis wordt onbetwiste centrum van Athene. 597-538 Babylonische ballingschap van de joden (d.w.z. van het tweestammenrijk Juda). 599-527 Mahavira, stichter van het jainisme in India (alternatieve jaartallen: 540-468). 597 Nebukadnezar II verovert Jeruzalem nadat Juda heeft samengeheuld met Egypte.   Nebukadnezar II benoemt Zedekia tot koning over Juda.   Zo´n 10.000 joden (vooral upper class) worden gedeporteerd naar Babylon. 594 Solon, als hervormer aangesteld, legt de basis voor de Atheense democratie. 589/586 Volgens moderne buddhisten het jaartal waarin Buddha de verlichting ontving. 588/587 Mogelijk het jaar waarin Hystaspes (vader van Darius I) Zarathustra´s leer omarmt. 587/586 Nebukadnezar verwoest Jeruzalem en de tempel vanwege de opstand van Zedekia.   Opnieuw worden (±1000) Joden gedeporteerd naar Babylon. 585 Zonsverduistering op 28 mei, door Thales van Milete voorspeld. 580-500 Pythagoras. 577-485 Xenophanes. 560-546 Bewind van Croesus over Lydië. 560 Dood van Solon. 559-330 Bloeitijd van het Perzische rijk. 559-529 Bewind van Cyrus de Grote (van stamhoofd tot vorst van het grote Perzische rijk). 555-539 Belsazar koning in Babylon; onderwerpt zich aan de Assyrische koning Nabonidus. 551-479 Confucius. 550 De Lydische koning Croesus verovert Klein-Azië.   Tempel voor Artemis opgericht in Efeze.   Anaximander maakt de eerste landkaart van de toen bekende wereld.   De Grieken verslaan de Carthagers.